Matura ustna z polskiego 2027 — jak wygląda i jak się do niej przygotować
Matura ustna z polskiego to 30 minut: 15 na przygotowanie, 10 na mówienie i 5 na rozmowę z komisją. Pierwsze zadanie znasz wcześniej, bo pochodzi z listy jawnej CKE. Drugie dostajesz dopiero na egzaminie. Poniżej znajdziesz zasady z oficjalnych dokumentów i plan nauki.
Najważniejsze w skrócie
- Egzamin jest obowiązkowy i zdaje się go bez określania poziomu.
- Trwa 30 minut: 15 minut przygotowania, 10 minut wypowiedzi na oba zadania i 5 minut rozmowy z komisją.
- W 2027 roku obowiązuje lista 76 zadań jawnych ogłoszona przez CKE 30 sierpnia 2024 r. Ta sama lista obowiązuje w latach 2026–2028.
- Można dostać 30 punktów. Do zdania potrzeba 30%, czyli 9 punktów.
- Termin główny w 2027 roku przypada na maj, a dzień i godzinę ustala szkoła.
Jak wygląda egzamin
Losujesz zestaw złożony z dwóch zadań. Masz 15 minut na przygotowanie. Potem mówisz o obu zadaniach przez łącznie 10 minut, a na koniec przez 5 minut rozmawiasz z zespołem przedmiotowym o tym, co powiedziałaś lub powiedziałeś. W czasie egzaminu komisja nie tłumaczy zadań i nie wolno korzystać ze słowników ani innych pomocy.
Zadanie 1 — z listy jawnej
Pierwsze zadanie dotyczy lektury obowiązkowej. Każde z 76 zadań na liście CKE ma tę samą budowę: zagadnienie, lekturę i polecenie „W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”. Na przykład: „Motyw cierpienia niezawinionego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Hioba. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”.
Listę znajdziesz w komunikacie CKE (link w źródłach na dole). Zadania są pogrupowane według lektur, od Biblii i Mitologii Parandowskiego po literaturę współczesną.
Zadanie 2 — niejawne, z materiałem
Drugie zadanie poznajesz dopiero po wylosowaniu. Dotyczy literatury, innych dzieł sztuki albo języka. Do polecenia dołączony jest materiał: tekst literacki, tekst nieliteracki albo tekst ikoniczny, czyli obraz, plakat lub zdjęcie. O zagadnieniu mówisz na podstawie tego materiału i wybranego kontekstu.
Jak komisja przyznaje punkty
| Kryterium | Punkty |
|---|---|
| Treść wypowiedzi w zadaniach 1 i 2 (po 8 punktów za każde zadanie) | 0–16 |
| Kompozycja wypowiedzi (oba zadania razem) | 0–4 |
| Treść odpowiedzi w rozmowie z komisją | 0–6 |
| Język: zakres i poprawność (wypowiedzi i rozmowa) | 0–4 |
| Razem | 30 |
Ponad połowę punktów daje treść, więc liczy się przede wszystkim to, co mówisz. Według zasad CKE, jeśli treść wypowiedzi w danym zadaniu dostanie 0 punktów, kompozycja w tym zadaniu też dostaje 0. Jeśli za treść obu wypowiedzi łącznie wyjdzie 0, cały egzamin kończy się wynikiem 0 punktów.
Uważaj na błąd kardynalny, czyli pomyłkę świadczącą o nieznajomości lektury. Chodzi o pomylenie fabuły, głównych wątków albo losów głównych bohaterów, na przykład połączenie biografii dwóch różnych postaci. Taki błąd może dotyczyć tylko lektur, które czyta się w całości, a nie we fragmentach.
Co to jest „kontekst”
Kontekst to odwołanie do czegoś spoza omawianego tekstu, co pomaga pokazać zagadnienie szerzej. CKE podaje przykłady: inny utwór literacki, historia literatury, teoria literatury, charakter epoki, biografia autora, film lub spektakl, utwór muzyczny lub dzieło plastyczne, mitologia, Biblia, religia, historia, filozofia oraz kwestie polityczne i społeczne. Kontekst ma być użyty trafnie, czyli rzeczywiście pasować do tematu. Nie musi pogłębiać zagadnienia.
Terminy w 2027 roku
- Termin główny: 7–8, 10–13, 17–22, 24–26 oraz 28–29 maja 2027 r. Egzamin odbywa się w szkole, a dzień i godzinę dla każdej osoby ustala szkolny zespół egzaminacyjny.
- Termin dodatkowy: 7–9 czerwca 2027 r.
- Termin poprawkowy: sierpień 2027 r.
Jak się przygotować — plan krok po kroku
- Wydrukuj listę 76 zadań i pogrupuj je według lektur. Do jednej lektury często jest kilka zadań, więc czytając ją raz, przygotowujesz się do wszystkich naraz.
- Do każdego zadania zapisz krótki szkielet: jedno zdanie tezy, dwa lub trzy argumenty z lektury z konkretnymi scenami i jeden kontekst, który pasuje do tematu. Nie pisz całych wypracowań, bo na egzaminie będziesz mówić, a nie czytać.
- Mów na głos ze stoperem. Na dwa zadania masz łącznie 10 minut, więc ćwicz odpowiedź na jedno zadanie w około 5 minut. Odpowiadanie w myślach daje złudzenie, że umiesz. Dopiero mówienie pokazuje, gdzie się zacinasz.
- Ćwicz zadanie 2 na losowych materiałach. Bierz obraz, wiersz albo krótki tekst publicystyczny i daj sobie 7–8 minut na przygotowanie odpowiedzi. CKE publikuje przykładowe zadania w informatorze.
- Ćwicz rozmowę. Poproś kogoś, żeby po twojej odpowiedzi zadał 2–3 pytania typu „dlaczego?” albo „a jak to się ma do…?”. Rozmowa to 6 punktów za treść, czyli dużo.
- Wracaj do trudnych zadań. Zadania, przy których się zacinasz, powtarzaj co kilka dni, a nie raz na koniec. Nauka rozłożona w czasie trzyma się dłużej.
- Zrób próbę generalną na kilka dni przed egzaminem: losowe zadanie z listy, 15 minut przygotowania, 10 minut mówienia i 5 minut pytań.
Odpytka — wkrótce. Kapi przepyta cię na głos, jak komisja na maturze ustnej, i powie, co poprawić. Napisz do nas, a damy znać, gdy ruszymy.
Zobacz też
Źródła
- CKE, Egzamin maturalny w Formule 2023 — o egzaminie (obowiązkowość, próg 30%, terminy 2027).
- CKE, Komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. w sprawie listy jawnych zadań w części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w latach 2026–2028.
- CKE, Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 (przebieg egzaminu, opis zadań, zasady oceniania, kontekst, błąd kardynalny).
- CKE, Komunikat dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. w sprawie harmonogramu egzaminu maturalnego w 2027 roku (strona Rok szkolny 2026/2027).